# CPG: การประเมินและจัดการความเสี่ยงต่อการฆ่าตัวตาย

> **กลุ่มงานจิตเวชและยาเสพติด (PCT จิตเวช) โรงพยาบาลร้อยเอ็ด** — แนวทางเวชปฏิบัติ (Clinical Practice Guideline)

| รายการ | รายละเอียด |
|---|---|
| **รหัสเอกสาร** | CPG-PCT-PSY-008 |
| **ฉบับที่ / วันบังคับใช้** | 1 / (รออนุมัติ) |
| **ขอบเขต** | หอผู้ป่วยจิตเวช · มินิธัญญารักษ์ · ผู้ป่วยนอก/ฉุกเฉินจิตเวช |
| **อ้างอิงหลัก** | SAFE-T/C-SSRS, VA/DoD 2024, กรมสุขภาพจิต (2Q/9Q/8Q), AACI v6 (Std 6) |

การฆ่าตัวตายเป็นภาวะฉุกเฉินทางจิตเวชที่ป้องกันได้ กลุ่มงานกำหนดให้เป็น **เป้าหมายความปลอดภัยผู้ป่วย** ตาม AACI Std 6 ความเสี่ยง **สูงที่สุดใน 3 วันแรกและ 30 วันแรกหลังจำหน่าย** จึงต้องวางแผนติดตามเข้มข้น

## 1. การคัดกรองและประเมิน

- คัดกรอง **2Q** → ถ้าผิดปกติประเมิน **9Q** (ความรุนแรงซึมเศร้า) และ **8Q** (ความเสี่ยงฆ่าตัวตาย) — ประเมินเมื่อ **แรกรับ, เมื่อมี SI/พฤติกรรมทำร้ายตนเอง, และก่อนจำหน่าย**
- หลัก **SAFE-T 5 ขั้น:** (1) ปัจจัยเสี่ยง (2) ปัจจัยป้องกัน (3) ซักความคิด/แผน/พฤติกรรม/เจตนา (4) จัดระดับความเสี่ยง+เลือกการดูแล (5) บันทึกเหตุผล+แผนติดตาม
- **ปัจจัยเสี่ยง:** ประวัติพยายามฆ่าตัวตาย, ซึมเศร้ารุนแรง/สิ้นหวัง, ใช้สุรา/สาร, แผน/วิธีชัดเจน, ขาดผู้ดูแล/สูญเสีย · **ปัจจัยป้องกัน:** ครอบครัว, ความเชื่อ/ศาสนา, การเข้าถึงบริการ

## 2. การจัดระดับความเสี่ยงและการดูแล

| ระดับ | ลักษณะ | การดูแล |
|---|---|---|
| ต่ำ | คิดผ่าน ๆ ไม่มีแผน/เจตนา | ผู้ป่วยนอก + safety plan + รักษาโรคร่วม + นัดติดตาม |
| ปานกลาง | คิดบ่อย มีแผนแต่ยังไม่ลงมือ | พิจารณารับไว้/เฝ้าระวังใกล้ชิด + safety plan + ครอบครัวมีส่วนร่วม |
| สูง | มีแผน/เจตนา/เพิ่งพยายาม | รับไว้ในหอ + เฝ้าระวังพิเศษ (1:1) + means restriction + รักษาเร่งด่วน |

## 3. การจัดการในหอผู้ป่วย

- กำหนดระดับการเฝ้าระวัง (รายเสี่ยงสูงเฝ้าระวังใกล้ชิด/1:1)
- **จัดสิ่งแวดล้อมปลอดภัย (means restriction):** เก็บของมีคม เชือก สายไฟ ยา; ตรวจจุดเสี่ยงผูกคอ
- รักษาโรคร่วม — ซึมเศร้า: Sertraline/Mirtazapine; ผู้ใช้สาร: *CPG-002*
- ทำ **Safety Plan** ร่วมกับผู้ป่วย + ครอบครัวมีส่วนร่วม

## 4. การวางแผนจำหน่ายและการติดตาม (ช่วงเสี่ยงสูง)

> ⚠️ ความเสี่ยงสูงที่สุดใน **3 วันแรกและ 30 วันแรกหลังจำหน่าย**

- ก่อนจำหน่าย: ประเมิน 8Q ซ้ำ, ทำ/ทบทวน Safety Plan, ยืนยันผู้ดูแลและการเก็บยา/ของอันตรายที่บ้าน
- หลังจำหน่าย: **นัดติดตามภายใน 7 วัน**, ติดตามทางโทรศัพท์/เยี่ยมบ้าน, ประสานทีมจิตเวชชุมชน/รพ.สต.

## 5. ตัวชี้วัดคุณภาพ (KPI)

| ตัวชี้วัด | เป้าหมาย |
|---|---|
| คัดกรอง/ประเมิน 8Q-9Q ในกลุ่มเสี่ยง | ≥ 95% |
| ประเมินความเสี่ยงก่อนจำหน่าย | 100% |
| ติดตามหลังจำหน่ายภายใน 7 วัน (รายเสี่ยงสูง) | ≥ 90% |
| เหตุการณ์ทำร้ายตนเองสำเร็จในหอผู้ป่วย | 0 |

## 6. แผนภูมิการดูแล

```mermaid
flowchart TD
  A["คัดกรองทุกราย (2Q → 9Q/8Q)<br/>แรกรับ · เมื่อมี SI · ก่อนจำหน่าย"] --> B["ประเมินตามหลัก SAFE-T (5 ขั้น) → จัดระดับความเสี่ยง"]
  B --> C{ระดับความเสี่ยง}
  C -->|ต่ำ| D["ผู้ป่วยนอก + Safety Plan + รักษาโรคร่วม + นัดติดตาม"]
  C -->|ปานกลาง–สูง| E["รับไว้/เฝ้าระวัง 1:1 + Means restriction + รักษาเร่งด่วน + ครอบครัว"]
  D --> F["จำหน่ายปลอดภัย + ติดตามเข้ม 3–30 วัน (นัด ≤7 วัน, โทร/เยี่ยมบ้าน)"]
  E --> F
```

## 7. เอกสารอ้างอิง

1. SAMHSA. *SAFE-T Protocol with C-SSRS (Columbia).* 2023.
2. VA/DoD. *Clinical Practice Guideline for Assessment and Management of Patients at Risk for Suicide.* 2024.
3. Posner K, et al. *The Columbia Suicide Severity Rating Scale (C-SSRS).* 2011.
4. กรมสุขภาพจิต. แบบประเมิน 2Q/9Q/8Q และแนวทางดูแลผู้มีความเสี่ยงฆ่าตัวตาย. 2565.
5. สรพ. มาตรฐาน HA v5; AACI Healthcare Standards v6 (Std 6).

## การอนุมัติเอกสาร

| ผู้จัดทำ | ผู้ทบทวน (เภสัชกร) | ผู้อนุมัติ |
|---|---|---|
| นพ.ธงชัย เสรีรัตน์ (ประธาน PCT จิตเวช) | ………………… | ผู้อำนวยการโรงพยาบาลร้อยเอ็ด |

---
*จัดทำเพื่อใช้ในกลุ่มงานจิตเวชและยาเสพติด โรงพยาบาลร้อยเอ็ด · เผยแพร่บน psychi.reh.drthongchai.org*