# CPG: การดูแลผู้ป่วยโรควิตกกังวล (Anxiety Disorders)

> **กลุ่มงานจิตเวชและยาเสพติด (PCT จิตเวช) โรงพยาบาลร้อยเอ็ด** — แนวทางเวชปฏิบัติ (Clinical Practice Guideline)

| รายการ | รายละเอียด |
|---|---|
| **รหัสเอกสาร** | CPG-PCT-PSY-014 |
| **ฉบับที่ / วันบังคับใช้** | 1 / (รออนุมัติ) |
| **ขอบเขต** | คลินิกจิตเวช (OPD) · หอผู้ป่วยจิตเวช |
| **อ้างอิงหลัก** | NICE CG113, CANMAT 2014, APA, Maudsley, กรมสุขภาพจิต |

โรควิตกกังวล (เช่น GAD, Panic disorder) พบบ่อย การวินิจฉัยที่ถูกต้อง การใช้จิตบำบัดร่วมยา และการหลีกเลี่ยงยากล่อมประสาทระยะยาว เป็นหัวใจของการดูแล

## 1. การวินิจฉัย

วินิจฉัยตาม **DSM-5**; ใช้ **GAD-7** ประเมินความรุนแรง; แยกสาเหตุทางกาย (ไทรอยด์เป็นพิษ, หัวใจเต้นผิดจังหวะ, คาเฟอีน/สาร) และประเมินโรคร่วม (ซึมเศร้า, **ความเสี่ยงฆ่าตัวตาย — 8Q**)

## 2. การรักษา

### 2.1 จิตบำบัดและการไม่ใช้ยา (first-line ร่วมเสมอ)

CBT, การฝึกผ่อนคลาย/หายใจ, สุขอนามัยการนอน, ลดคาเฟอีน/สารกระตุ้น

### 2.2 ยา (บัญชี รพ.)

| กลุ่ม/ยา | ขนาด | หมายเหตุ |
|---|---|---|
| **SSRI/SNRI (first-line):** Sertraline / Escitalopram / Venlafaxine | Sertraline 50–200; Escitalopram 10–20; Venlafaxine 75–225 มก./วัน | ยาหลัก; ออกฤทธิ์ใน 2–4 สัปดาห์; เริ่มต่ำในแพนิก |
| Hydroxyzine | 25–50 มก. prn | ลดวิตกกังวล ไม่ทำให้ติด — ทางเลือกแทน benzo |
| Propranolol | 10–40 มก. prn | ลดอาการทางกาย (ใจสั่น/มือสั่น); ระวังหอบหืด/หัวใจ |
| **Benzodiazepine:** Lorazepam / Diazepam / Alprazolam / Clonazepam | ขนาดต่ำ ระยะสั้น | ใช้บรรเทาเฉียบพลันช่วงสั้นเท่านั้น — **เลี่ยงระยะยาว/ผู้มีประวัติสารเสพติด** (เสี่ยงติด) |

## 3. การติดตาม

ติดตาม GAD-7 ซ้ำและผลข้างเคียง; ให้ยา SSRI/SNRI ต่อเนื่องอย่างน้อย **6–12 เดือน** หลังอาการดีขึ้น; วางแผนลด benzodiazepine

## 4. ตัวชี้วัดคุณภาพ (KPI)

| ตัวชี้วัด | เป้าหมาย |
|---|---|
| ผู้ป่วยได้รับจิตบำบัด/คำแนะนำการไม่ใช้ยา | ≥ 90% |
| ประเมิน GAD-7 และ 8Q | ≥ 90% |
| สัดส่วนการใช้ benzodiazepine ระยะยาว | ลดลง |

## 5. แผนภูมิการดูแล

```mermaid
flowchart TD
  A["คัดกรอง GAD-7 + 8Q → วินิจฉัย DSM-5 + แยกสาเหตุทางกาย + โรคร่วมซึมเศร้า"] --> B["จิตบำบัด/CBT + การผ่อนคลาย (ร่วมเสมอ) + SSRI/SNRI (first-line)"]
  B --> C{ตอบสนอง?}
  C -->|ตอบสนอง| D["ให้ SSRI/SNRI ต่อ 6–12 เดือน · ติดตาม GAD-7 · ลด benzodiazepine"]
  C -->|อาการเฉียบพลันรุนแรง| E["Hydroxyzine/Propranolol; benzodiazepine ขนาดต่ำ ระยะสั้นเท่านั้น<br/>เลี่ยงระยะยาว/ผู้มีประวัติสารเสพติด"]
  E --> D
```

## 6. เอกสารอ้างอิง

1. NICE. *Generalised anxiety disorder and panic disorder in adults (CG113).*
2. Katzman MA, et al. *CANMAT Clinical Practice Guidelines for Anxiety, PTSD and OCD.* 2014.
3. Taylor D, et al. *The Maudsley Prescribing Guidelines in Psychiatry.* 14th ed.
4. กรมสุขภาพจิต. แนวทางการดูแลผู้ป่วยวิตกกังวล. 2565.
5. สรพ. มาตรฐาน HA v5; AACI Healthcare Standards v6 (Std 19).

## การอนุมัติเอกสาร

| ผู้จัดทำ | ผู้ทบทวน (เภสัชกร) | ผู้อนุมัติ |
|---|---|---|
| นพ.ธงชัย เสรีรัตน์ (ประธาน PCT จิตเวช) | ………………… | ผู้อำนวยการโรงพยาบาลร้อยเอ็ด |

---
*จัดทำเพื่อใช้ในกลุ่มงานจิตเวชและยาเสพติด โรงพยาบาลร้อยเอ็ด · เผยแพร่บน psychi.reh.drthongchai.org*