# CPG: การป้องกันและจัดการเมื่อผู้ป่วยจิตเวชหลบหนี (Elopement Prevention)

> **กลุ่มงานจิตเวชและยาเสพติด (PCT จิตเวช) โรงพยาบาลร้อยเอ็ด** — แนวปฏิบัติด้านความปลอดภัย

| รายการ | รายละเอียด |
|---|---|
| **รหัสเอกสาร** | CPG-PCT-PSY-015 |
| **ฉบับที่ / วันบังคับใช้** | 1 / (รออนุมัติ) |
| **ขอบเขต** | หอผู้ป่วยจิตเวช · มินิธัญญารักษ์ |
| **อ้างอิงหลัก** | RCA ผู้ป่วยหลบหนี (ภายใน), The Joint Commission, AACI v6 (Std 6, 11, 28) |

การหลบหนีของผู้ป่วยจิตเวชเป็นเหตุการณ์ความเสี่ยงสำคัญที่อาจนำไปสู่อันตรายต่อผู้ป่วย/ผู้อื่น/การขาดการรักษา แนวปฏิบัตินี้ยกจากการทบทวนอุบัติการณ์ (RCA) เพื่อป้องกันและจัดการอย่างเป็นระบบ

## 1. การประเมินความเสี่ยงต่อการหลบหนี

ประเมินแรกรับและเมื่ออาการเปลี่ยน — ปัจจัยเสี่ยง:

- ไม่สมัครใจรักษา / สถานะทางกฎหมายบังคับรักษา (legal status)
- มีประวัติหลบหนีมาก่อน
- สับสน/ภาวะเพ้อ หรืออาการหวาดระแวง
- ผู้ติดสารเสพติด (อยากเสพ/อยากออก); ไม่ยอมรับการเจ็บป่วย

> ระบุระดับความเสี่ยงและ **flag "เสี่ยงหลบหนี"** ในเวชระเบียน/สื่อสารในทีม

## 2. มาตรการป้องกัน

| ด้าน | มาตรการ |
|---|---|
| สิ่งแวดล้อม (Std 28) | ประตูหอผู้ป่วยควบคุมเข้า-ออก, กล้องวงจรปิด, ตรวจจุดเสี่ยง, สายรัดข้อมือระบุตัว |
| การเฝ้าระวัง | ระดับการสังเกตตามความเสี่ยง, ตรวจนับผู้ป่วยทุกเวร/หลังกิจกรรม, ดูแลช่วงเปลี่ยนเวร/เยี่ยม |
| การมีส่วนร่วม | สร้างสัมพันธภาพเชิงบำบัด, จัดกิจกรรม, ครอบครัวมีส่วนร่วม, สื่อสารแผนการรักษา |

## 3. ระบบเมื่อผู้ป่วยหาย (Missing Patient Protocol)

1. **แจ้งทันที:** หัวหน้าเวร/พยาบาล → แพทย์เจ้าของไข้/แพทย์เวร และเจ้าหน้าที่รักษาความปลอดภัย (รปภ.)
2. ค้นหาภายในหน่วยงานและพื้นที่โดยรอบทันที
3. แจ้งญาติ/ผู้ดูแล และประเมินความเสี่ยงอันตราย (ฆ่าตัวตาย/ก้าวร้าว)
4. หากไม่พบ **ประสานตำรวจ** (มีรายชื่อ-เบอร์ติดต่อ รปภ./สถานีตำรวจไว้พร้อม)
5. บันทึก **incident report** และลำดับเหตุการณ์/เวลา

## 4. หลังเหตุการณ์

ทำ **debriefing** กับทีม, ทบทวนหาสาเหตุ (**RCA**), ปรับปรุงระบบ/สิ่งแวดล้อม/การเฝ้าระวังเพื่อป้องกันการเกิดซ้ำ

## 5. ตัวชี้วัดคุณภาพ (KPI)

| ตัวชี้วัด | เป้าหมาย |
|---|---|
| อัตราการหลบหนี (ต่อ 1,000 วันนอน) | ลดลง |
| การประเมินความเสี่ยงหลบหนีแรกรับครบถ้วน | ≥ 95% |
| การตรวจนับผู้ป่วยครบทุกเวร | 100% |
| การทบทวน/RCA เมื่อเกิดเหตุ | 100% |

## 6. แผนภูมิการดูแล

```mermaid
flowchart TD
  A["รับผู้ป่วย → ประเมินความเสี่ยงหลบหนี + flag<br/>(ไม่สมัครใจ/legal status · ประวัติหนี · สับสน/หวาดระแวง · ผู้ติดสาร)"] --> B["มาตรการป้องกันตามระดับความเสี่ยง<br/>ประตู/CCTV/สายรัดข้อมือ · ตรวจนับทุกเวร · สัมพันธภาพ/ครอบครัว"]
  B --> C{เหตุการณ์}
  C -->|เฝ้าระวังต่อเนื่อง| D["ตรวจนับทุกเวร · ทบทวนความเสี่ยงเป็นระยะ"]
  C -->|ผู้ป่วยหาย| E["แจ้งทันที (เวร/แพทย์/รปภ.) → ค้นหา + แจ้งญาติ + ประเมินอันตราย<br/>ไม่พบ → ประสานตำรวจ + incident report"]
  E --> F["Debriefing + RCA + ปรับปรุงระบบ"]
  D --> F
```

## 7. เอกสารอ้างอิง

1. การทบทวนอุบัติการณ์ผู้ป่วยหลบหนี (RCA) กลุ่มงานจิตเวช รพ.ร้อยเอ็ด (เอกสารภายใน).
2. The Joint Commission — Sentinel Event / Elopement patient safety.
3. กรมสุขภาพจิต. แนวทางความปลอดภัยผู้ป่วยจิตเวช. 2565.
4. สรพ. มาตรฐาน HA v5; AACI Healthcare Standards v6 (Std 6, 11, 28).

## การอนุมัติเอกสาร

| ผู้จัดทำ | ผู้ทบทวน (เภสัชกร) | ผู้อนุมัติ |
|---|---|---|
| นพ.ธงชัย เสรีรัตน์ (ประธาน PCT จิตเวช) | ………………… | ผู้อำนวยการโรงพยาบาลร้อยเอ็ด |

---
*จัดทำเพื่อใช้ในกลุ่มงานจิตเวชและยาเสพติด โรงพยาบาลร้อยเอ็ด · เผยแพร่บน psychi.reh.drthongchai.org*