CPG: โรคติดสุรา (Alcohol Use Disorder)
CPG-PCT-PSY-016 · v1.0 · ประกาศใช้ 28 มิ.ย. 2569 · อัปโหลด 28 มิ.ย. 2569 22:01
สารบัญ
Metadata จากเอกสาร
- รหัสเอกสาร
- CPG-PCT-PSY-016
- ชื่อเอกสาร
- CPG: โรคติดสุรา (Alcohol Use Disorder)
- เวอร์ชัน
- 1.0
- ประเภท
- CPG
- มาตรฐาน
- HA
- โดเมน
- IPD
- ผู้จัดทำ
- นพ.ธงชัย เสรีรัตน์
- ผู้อนุมัติ
- นพ.ธงชัย เสรีรัตน์
- วันที่จัดทำ/ประกาศใช้
- 2026-06-28
CPG: การบำบัดผู้ติดสุราระยะต่อเนื่องและการป้องกันการติดซ้ำ (Alcohol Use Disorder)
กลุ่มงานจิตเวชและยาเสพติด (PCT จิตเวช) โรงพยาบาลร้อยเอ็ด — แนวทางเวชปฏิบัติ (Clinical Practice Guideline)
| รายการ | รายละเอียด |
|---|---|
| รหัสเอกสาร | CPG-PCT-PSY-016 |
| ฉบับที่ / วันบังคับใช้ | 1 / (รออนุมัติ) |
| ขอบเขต | มินิธัญญารักษ์ · หอผู้ป่วยจิตเวช · คลินิกจิตเวช (OPD) |
| อ้างอิงหลัก | APA 2018, ASAM, WHO, สถาบันธัญญารักษ์/กรมการแพทย์ |
ต่อเนื่องจาก CPG-002 (ถอนพิษสุรา) สู่ระยะบำบัดฟื้นฟูและป้องกันการติดซ้ำ การติดสุราเป็นโรคเรื้อรังที่กลับเป็นซ้ำได้ การดูแลด้วยจิตสังคมร่วมยาและการดูแลต่อเนื่องในชุมชนช่วยเพิ่มการคงอยู่ในการบำบัดและลดการติดซ้ำ
1. การประเมิน
ประเมิน AUDIT และความรุนแรง, แรงจูงใจ (ระยะการเปลี่ยนแปลง), โรคร่วมจิตเวช (ซึมเศร้า/วิตกกังวล/SI — 8Q) และทางกาย (ตับ), ภาวะขาดวิตามิน (ให้ Thiamine/วิตามินบีต่อเนื่อง)
2. การบำบัด
2.1 จิตสังคม (หัวใจของการบำบัด)
Brief intervention, Motivational Interviewing (MI), ชุมชนบำบัด/Matrix, กลุ่มช่วยเหลือ, ครอบครัวบำบัด, การจัดการสิ่งกระตุ้น/ทักษะปฏิเสธ
2.2 ยาป้องกันการติดซ้ำ (บัญชี รพ.)
| ยา | สถานะบัญชี | หมายเหตุ |
|---|---|---|
| Disulfiram | ✓ มี (500 มก.) | ยาทำให้ไม่สบายเมื่อดื่มสุรา (aversive) — ใช้ในผู้สมัครใจ มีผู้กำกับการกินยา; ห้ามดื่มสุรา/ระวังตับ |
| Topiramate | ✓ มี (50 มก.) | ทางเลือก (off-label) ช่วยลดความอยากสุรา; ปรับขนาดทีละน้อย |
| Naltrexone / Acamprosate | ⛔ ไม่มีในบัญชี | ยา first-line สากลสำหรับลดการดื่ม/ป้องกันติดซ้ำ → ควรเสนอขอเข้าบัญชี (PTC) |
| Thiamine/วิตามินบี | ✓ มี | ให้ต่อเนื่องเพื่อป้องกันภาวะขาด |
3. การดูแลต่อเนื่องและการติดตาม
- วางแผนจำหน่ายและส่งต่อโปรแกรมฟื้นฟู (เชื่อม เฉียบพลัน → IMC → LTC มินิธัญญารักษ์)
- ติดตามต่อเนื่อง/เยี่ยมบ้าน, ประเมิน retention และการดื่มซ้ำ; จัดการ lapse ทันที (ไม่ตีตรา) เพื่อป้องกัน relapse เต็มรูป
4. ตัวชี้วัดคุณภาพ (KPI)
| ตัวชี้วัด | เป้าหมาย |
|---|---|
| อัตราการคงอยู่ในการบำบัด (Retention) | ≥ ร้อยละ 62 |
| ผู้ป่วยได้รับการบำบัดทางจิตสังคม/MI | ≥ 90% |
| ประเมิน AUDIT และ 8Q | ≥ 90% |
5. แผนภูมิการดูแล
flowchart TD
A["หลังพ้นภาวะถอนพิษสุรา (CPG-002)<br/>ประเมิน AUDIT + แรงจูงใจ + โรคร่วม (8Q) + ตับ"] --> B["บำบัดจิตสังคม (หัวใจ): MI/ชุมชนบำบัด/ครอบครัว<br/>+ ยาป้องกันติดซ้ำ: Disulfiram (สมัครใจ)/Topiramate · ให้วิตามินต่อเนื่อง"]
B --> C["ดูแลต่อเนื่อง (IMC/LTC/ชุมชน) + ติดตาม retention<br/>เยี่ยมบ้าน · ประเมินการดื่มซ้ำ · จัดการ lapse ทันที"]
6. เอกสารอ้างอิง
- American Psychiatric Association. Practice Guideline for the Pharmacological Treatment of Patients With Alcohol Use Disorder. 2018.
- ASAM / WHO mhGAP — Alcohol use disorders.
- สถาบันธัญญารักษ์ / กรมการแพทย์. คู่มือบำบัดผู้ติดสุราและสารเสพติด. 2565.
- สรพ. มาตรฐาน HA v5; AACI Healthcare Standards v6 (Std 12, Std 19).
การอนุมัติเอกสาร
| ผู้จัดทำ | ผู้ทบทวน (เภสัชกร) | ผู้อนุมัติ |
|---|---|---|
| นพ.ธงชัย เสรีรัตน์ (ประธาน PCT จิตเวช) | ………………… | ผู้อำนวยการโรงพยาบาลร้อยเอ็ด |
จัดทำเพื่อใช้ในกลุ่มงานจิตเวชและยาเสพติด โรงพยาบาลร้อยเอ็ด · เผยแพร่บน psychi.reh.drthongchai.org