CPG: โรคติดกัญชา (Cannabis Use Disorder)
CPG-PCT-PSY-018 · v1.0 · ประกาศใช้ 28 มิ.ย. 2569 · อัปโหลด 28 มิ.ย. 2569 22:01
สารบัญ
Metadata จากเอกสาร
- รหัสเอกสาร
- CPG-PCT-PSY-018
- ชื่อเอกสาร
- CPG: โรคติดกัญชา (Cannabis Use Disorder)
- เวอร์ชัน
- 1.0
- ประเภท
- CPG
- มาตรฐาน
- HA
- โดเมน
- IPD
- ผู้จัดทำ
- นพ.ธงชัย เสรีรัตน์
- ผู้อนุมัติ
- นพ.ธงชัย เสรีรัตน์
- วันที่จัดทำ/ประกาศใช้
- 2026-06-28
CPG: การดูแลผู้ป่วยติดกัญชา (Cannabis Use Disorder)
กลุ่มงานจิตเวชและยาเสพติด (PCT จิตเวช) โรงพยาบาลร้อยเอ็ด — แนวทางเวชปฏิบัติ (Clinical Practice Guideline)
| รายการ | รายละเอียด |
|---|---|
| รหัสเอกสาร | CPG-PCT-PSY-018 |
| ฉบับที่ / วันบังคับใช้ | 1 / (รออนุมัติ) |
| ทบทวนถัดไป | ภายใน 2 ปี |
| ขอบเขต | คลินิกจิตเวช (OPD) · มินิธัญญารักษ์ · หอผู้ป่วยจิตเวช |
| อ้างอิงหลัก | VA/DoD 2021, APA, WHO, สถาบันธัญญารักษ์/กรมการแพทย์ |
หลังการเปลี่ยนแปลงสถานะของกัญชาในประเทศไทย พบผู้ใช้กัญชาเพิ่มขึ้นและบางรายเกิดภาวะติดและภาวะแทรกซ้อนทางจิตเวช การบำบัดเน้นจิตสังคมเป็นหลัก ร่วมการดูแลภาวะแทรกซ้อน
1. วัตถุประสงค์และขอบเขต
- ประเมินและวินิจฉัยภาวะติดกัญชา และคัดกรองภาวะแทรกซ้อนทางจิตเวช
- ให้การบำบัดทางจิตสังคมที่มีหลักฐาน และจัดการภาวะถอน/แทรกซ้อนอย่างเหมาะสม
2. การประเมิน
- ประวัติการใช้ (รูปแบบ/ความถี่/ปริมาณ), แบบคัดกรอง ASSIST
- คัดกรองภาวะแทรกซ้อน: โรคจิตจากกัญชา (cannabis-induced psychosis), วิตกกังวล/แพนิก, Cannabinoid Hyperemesis Syndrome (อาเจียนรุนแรงเป็นพัก ๆ), โรคร่วมจิตเวช
3. การบำบัด
3.1 จิตสังคม — หลักของการบำบัด (ไม่มียาเฉพาะที่รับรอง)
MET + CBT ร่วมกับ Contingency Management (CM) เป็นชุดที่มีหลักฐานดีที่สุด; ควรให้มากกว่า 4 ครั้งและนานกว่า 1 เดือน (brief intervention ได้ผลจำกัด); ครอบครัว/ชุมชนมีส่วนร่วม
3.2 การจัดการภาวะถอนกัญชา
อาการถอน (หงุดหงิด นอนไม่หลับ เบื่ออาหาร กระวนกระวาย) มัก เริ่มภายใน 24 ชม. รุนแรงสุดวันที่ 2–6 และหายใน ~2 สัปดาห์ — ส่วนใหญ่ดูแลแบบประคับประคองเพียงพอ:
| อาการ | ยา (บัญชี รพ.) |
|---|---|
| นอนไม่หลับ | Trazodone / Mirtazapine / Quetiapine ขนาดต่ำ |
| วิตกกังวล/หงุดหงิด | Hydroxyzine (เลี่ยง benzo ระยะยาว) |
3.3 ภาวะแทรกซ้อน
โรคจิตจากกัญชา → antipsychotic (ดู CPG-007/009); วิตกกังวล → CPG-014; CHS → ดูแลภาวะขาดน้ำ/อาเจียน (Ondansetron) และแนะนำหยุดกัญชา
4. ตัวชี้วัดคุณภาพ (KPI)
| ตัวชี้วัด | เป้าหมาย |
|---|---|
| ผู้ป่วยได้รับการบำบัดทางจิตสังคม (MET/CBT) | ≥ 90% |
| คัดกรองภาวะแทรกซ้อนทางจิตเวช (รวม 8Q) | ≥ 90% |
| การคงอยู่ในการบำบัด/ติดตามต่อเนื่อง | เพิ่มขึ้น |
5. แผนภูมิการดูแล
flowchart TD
A["ประเมิน ASSIST + คัดกรองภาวะแทรกซ้อน (โรคจิต/วิตกกังวล/CHS) + 8Q"] --> B["บำบัดจิตสังคม (หลัก): MET + CBT + Contingency Management<br/>ครอบครัว/ชุมชนมีส่วนร่วม"]
B --> C["จัดการภาวะถอน (ประคับประคอง: นอน/หงุดหงิด) + ภาวะแทรกซ้อน<br/>(โรคจิต → CPG-007/009 · วิตกกังวล → CPG-014)"]
C --> D["ติดตามต่อเนื่อง · ป้องกันการกลับไปใช้ซ้ำ"]
6. เอกสารอ้างอิง
- VA/DoD. Clinical Practice Guideline for the Management of Substance Use Disorders. 2021.
- APA / Cochrane Review — Psychosocial interventions for Cannabis Use Disorder.
- WHO — Cannabis and cannabis-related disorders.
- สถาบันธัญญารักษ์ / กรมการแพทย์. แนวทางการดูแลผู้ใช้กัญชา. 2565.
- สรพ. มาตรฐาน HA v5; AACI Healthcare Standards v6 (Std 19).
การอนุมัติเอกสาร
| ผู้จัดทำ | ผู้ทบทวน (เภสัชกร) | ผู้อนุมัติ |
|---|---|---|
| นพ.ธงชัย เสรีรัตน์ (ประธาน PCT จิตเวช) | ………………… | ผู้อำนวยการโรงพยาบาลร้อยเอ็ด |
จัดทำเพื่อใช้ในกลุ่มงานจิตเวชและยาเสพติด โรงพยาบาลร้อยเอ็ด · เผยแพร่บน psychi.reh.drthongchai.org