เอกสารคุณภาพ — กลุ่มงานจิตเวช รพ.ร้อยเอ็ด · รหัส PDSC-MUD-002 · มาตรฐาน PDSC/PDSS · โดเมน 03 PDSC ขอบเขต: กรอบมาตรฐาน PDSS กลาง ของระบบดูแลผู้ป่วยจิตเวช–ยาเสพติด (ครอบคลุมหลายกลุ่ม: MUD, สุรา, Dual Diagnosis, SMI-V) + Template แฟ้ม PCT ⚠️ เอกสารนี้เป็น กรอบกลางทั้งระบบ ไม่ใช่เฉพาะ MUD No-SMI — สำหรับ MUD No-SMI บริสุทธิ์ให้ยึด PDSC-MUD-CPG-001 เป็นหลัก และใช้ไฟล์นี้เป็นโครง PDSS/หลักฐาน HA สถานะ: ฉบับใช้งาน (ทบทวน 28 มิ.ย. 2569) · ผู้จัดทำ/อนุมัติ: นพ.ธงชัย เสรีรัตน์

ระบบดูแลผู้ป่วยจิตเวชยาเสพติด/สารเสพติด: กรอบ PDSC/PDSS ประยุกต์จากมาตรฐาน HA Thailand

1. ความหมายและความสัมพันธ์ PDSC ↔ PDSS ในระบบ HA Thailand

PDSC (Program and Disease Specific Certification) คืออะไร

การรับรองมาตรฐานเฉพาะโรค/เฉพาะระบบ เป็นเวทีให้สถานพยาบาลนำระบบงานหรือระบบการดูแลผู้ป่วยซึ่งให้ผลดีโดยมีการปฏิบัติตามมาตรฐานมาแสดงเพื่อรับการยกย่องเชิดชู โดยมีเป้าหมายเพื่อ:¹²

• กระตุ้นการพัฒนาคุณภาพ ในสถานพยาบาลที่มีความเชี่ยวชาญเฉพาะโรคหรือระบบ
• เป็นพื้นฐานสำหรับองค์กร ที่จะยกระดับการพัฒนาสู่การขอรับรอง Advanced HA
• สร้างแบบอย่างที่ดี ให้เป็นแหล่งเรียนรู้สำหรับสถานพยาบาลอื่น

คุณสมบัติผู้ขอรับรอง: สถานพยาบาลที่ได้รับการรับรอง HA หรือบันไดขั้นที่สองสู่ HA ที่มีระบบงานหรือระบบการดูแลผู้ป่วยเฉพาะเรื่องที่มีความโดดเด่นทั้งในส่วนกระบวนการและผลลัพธ์²

PDSS (Program and Disease Specific Standard) คืออะไร

มาตรฐานเฉพาะโรค/เฉพาะระบบ เป็นเครื่องมือช่วยยกระดับการพัฒนาของระบบการดูแลผู้ป่วยรายโรคหรือระบบเฉพาะ ให้มีผลลัพธ์ที่ดีอย่างต่อเนื่อง¹

สถาบันรับรองคุณภาพสถานพยาบาลได้พัฒนา PDSS มาตั้งแต่ พ.ศ. 2556 และปรับปรุงเป็นมาตรฐานกลาง เพื่อให้สถานพยาบาลนำไปประยุกต์ใช้กับการพัฒนาโรคและระบบต่างๆ

ความสัมพันธ์ PDSC ↔ PDSS

หลักฐานที่คาดหวังในระบบ PDSC/PDSS

4 ลักษณะสำคัญ ที่ระบบต้องแสดงให้เห็น:³

1. การจัดการกระบวนการอย่างเป็นระบบ (Process Management = Value Stream)
   • วิเคราะห์กระบวนการสำคัญที่ครอบคลุมทั้งสายธารแห่งคุณค่า
   • ออกแบบกระบวนการตามข้อกำหนด
   • นำสู่การปฏิบัติและควบคุมให้เป็นไปตามข้อกำหนด
2. ผลลัพธ์ที่ดีถึงดีมาก (Outcome)
   • แสดงให้เห็นแนวโน้มที่ดีขึ้น
   • มีการเทียบเคียงกับองค์กรที่ท้าทาย (Benchmarking)
3. การประเมินและปรับปรุงอย่างต่อเนื่อง (Learning = CQI)
   • ระบบบูรณาการ สร้างนวัตกรรม
   • งานวิจัยจากงานประจำหรือสร้างองค์ความรู้
4. กระบวนการพัฒนาที่ใช้ศาสตร์คุณภาพ (Quality Concept)
   • Evidence-based, RCA, Visual Management, Lean
   • ป้องกันความเสี่ยง ลดความสูญเปล่า

แนวโน้มเชื่อม Advanced HA

การทำ PDSC เป็นการปูพื้นฐานสำหรับองค์กรที่จะยกระดับการพัฝนาสู่การขอรับรองขั้นก้าวหน้า (Advanced HA) โดยแสดงให้เห็นการพัฒนาต่อยอดอย่างต่อเนื่อง มีการใช้ประโยชน์จากผลลัพธ์การพัฒนาเพื่อยกระดับคุณภาพสถานพยาบาลให้บรรลุวิสัยทัศน์และมุ่งสู่ความเป็นเลิศ²

---

2. โครงสร้างมาตรฐาน PDSS (สรุปหัวข้อหมวด/ตอนสำคัญ)

มาตรฐาน PDSC/PDSS แบ่งเป็น 4 ตอนหลัก:³

ตอนที่ I: การบริหารจัดการทั่วไป (Governance & Leadership)

ตอนที่ II: ระบบงานสนับสนุน

ตอนที่ III: กระบวนการดูแลผู้ป่วย (Care Process)

ตอนที่ IV: ผลลัพธ์ (Outcomes)

---

3. การค้นหาเอกสาร PDSC เฉพาะโรคจิตเวช/ยาเสพติด/สุขภาพจิต

สถานะปัจจุบัน (ธันวาคม 2568)

จากการค้นหาจากเว็บไซต์ HA (ha.or.th) และเอกสารที่เกี่ยวข้อง ยังไม่พบเอกสาร PDSC เฉพาะโรคจิตเวช/ยาเสพติด/สุขภาพจิต ที่เผยแพร่อย่างเป็นทางการ

PDSC ที่มีอยู่ในระบบ HA Thailand ได้แก่:⁴

• DSC Stroke, DSC Breast Cancer, DSC Heart Failure
• DSC Emergency Trauma, DSC Lung Cancer
• DSC CLCP (Cleft Lip Cleft Palate), DSC Very Preterm
• DSC ACS (Acute Coronary Syndrome), DSC Intussusception
• PSC Palliative Care
• PDSC HIV/AIDS, PDSC SCI Rehabilitation

แนะนำ: ใช้ PDSS เป็นแกน + เอกสารมาตรฐาน/CPG ไทยประกอบ

เนื่องจากไม่มีโมดูล PDSC เฉพาะ จึงแนะนำให้ใช้โครงสร้าง PDSS เป็นแกน ร่วมกับเอกสารมาตรฐานต่อไปนี้:

กลุ่มเอกสารที่ 1: นโยบายและระบบการดูแลระดับชาติ

กลุ่มเอกสารที่ 2: แนวทางเวชปฏิบัติ (CPG) และการคัดกรอง

กลุ่มเอกสารที่ 3: ตัวชี้วัดและการติดตาม

กลุ่มเอกสารที่ 4: เครื่องมือประเมินและมาตรฐานสากล

แนวทางเทียบเคียงที่ใกล้ที่สุด

เนื่องจากไม่มี PDSC เฉพาะ แนะนำให้เทียบเคียงกับ PDSC ที่มีลักษณะคล้ายคลึง:

1. PDSC HIV/AIDS - เพราะมีลักษณะ:³
   • เป็นโรคเรื้อรัง ต้องการการดูแลต่อเนื่อง
   • มีความ stigma สูง
   • ต้องการทีม Case Management
   • มีประเด็นการรักษาความลับ
2. PSC Palliative Care - เพราะมีลักษณะ:
   • ดูแลแบบองค์รวม Bio-Psycho-Social-Spiritual
   • ดูแลทั้งผู้ป่วยและครอบครัว
   • มีการดูแลต่อเนื่องในชุมชน

---

4. ชุดตัวชี้วัดขั้นต่ำสำหรับ PDSC ระบบดูแลผู้ป่วยจิตเวชยาเสพติด/สารเสพติด

ตัวชี้วัดแบ่งตาม 4 มิติ (Balanced Scorecard for Mental Health & Addiction)

มิติที่ 1: Structure Indicators (ตัวชี้วัดโครงสร้าง)

มิติที่ 2: Process Indicators (ตัวชี้วัดกระบวนการ)

มิติที่ 3: Outcome Indicators (ตัวชี้วัดผลลัพธ์)

มิติที่ 4: Balancing Indicators (ตัวชี้วัดสมดุล)

หมายเหตุสำคัญ

1. ตัวชี้วัด O2 สอดคล้องกับตัวชี้วัดที่ 16 ของกระทรวงสาธารณสุข ปี 2568⁵
2. ควรมี Dashboard แสดงข้อมูลแบบ Real-time
3. แนะนำใช้ระบบ 43 แฟ้ม หรือระบบ HOSxP ในการเก็บข้อมูล
4. ทบทวนตัวชี้วัด อย่างน้อยปีละ 1 ครั้ง

---

5. Template แฟ้ม PDSC ที่ทีม PCT ใช้ทำงานได้เลย

5.1 Scope & Patient Group (ขอบเขตและกลุ่มผู้ป่วยเป้าหมาย)

ชื่อโปรแกรม/ระบบ: ระบบดูแลผู้ป่วยจิตเวชยาเสพติด/สารเสพติด แบบครบวงจร (Integrated Mental Health & Addiction Care System)

ขอบเขตการดูแล:

• ตั้งแต่: การค้นหากลุ่มเสี่ยงในชุมชน (SMI-V Scan)
• จนถึง: การดูแลต่อเนื่องในชุมชน/การฟื้นฟูสมรรถภาพ
• ครอบคลุม: OPD / IPD / Home Visit / Community-Based Treatment (CBTx)

กลุ่มผู้ป่วยเป้าหมาย (ระบุชนิดสาร/กลุ่มผู้ป่วย):

จำนวนผู้ป่วยโดยประมาณ/ปี: ........... ราย (ระบุจากข้อมูล 43 แฟ้ม/HDC)

---

5.2 Care Pathway (End-to-End)

[ระบบ V-Care Integrated Care Pathway]

┌──────────────────────────────────────────────────────────────┐
│ PHASE 1: IDENTIFICATION & SCREENING (0-24 ชม.)              │
└──────────────────────────────────────────────────────────────┘
┌─────────────┐
│ ชุมชน/OPD  │ → Walk-in / ส่งต่อจาก รพ.สต. / ส่งจาก 191/1669
│ Emergency   │    / ครอบครัวนำมา / ต�ำรวจนำส่ง (ม.114/ม.22)
└─────────────┘
       ↓
┌─────────────┐
│ Triage &    │ → ประเมิน OAS / 2Q+ / ประวัติความรุนแรง
│ Risk Screen │    แยกสี: เขียว (OAS 0-1) / เหลือง (OAS 2) /
└─────────────┘    แดง (OAS 3, คลุ้มคลั่ง)
       ↓
       ├─[สีแดง]→ Violence Management → ควบคุมอาการ → ICU/Psychiatric Ward
       ├─[สีเหลือง]→ Observation → ประเมินต่อ
       └─[สีเขียว]→ OPD Assessment

┌──────────────────────────────────────────────────────────────┐
│ PHASE 2: COMPREHENSIVE ASSESSMENT (24-72 ชม.)               │
└──────────────────────────────────────────────────────────────┘
┌─────────────┐
│ Bio-Psycho- │ → ✓ ประวัติการเจ็บป่วย/ใช้สาร
│ Social      │   ✓ คัดกรอง: AUDIT/V2/2Q+/CIWA-Ar/DSM-5
│ Assessment  │   ✓ ตรวจร่างกาย/Lab (LFT, CBC, Electrolyte, Urine Drug)
└─────────────┘   ✓ ประเมินจิตสังคม (ครอบครัว/อาชีพ/ที่อยู่)
       ↓              ✓ ประเมินความเสี่ยงฆ่าตัวตาย/ทำร้ายผู้อื่น
┌─────────────┐
│ MDT Meeting │ → ทีม: แพทย์จิตเวช+พยาบาล+นักจิตวิทยา+
│ (ภายใน 7 วัน)│    นักสังคมสงเคราะห์+(กายภาพบำบัด/เภสัชกร ถ้าจำเป็น)
└─────────────┘   → วินิจฉัย Dx / จำแนก SMI-V 1-4 / ระดับความรุนแรง
       ↓              → กำหนด Case Manager

┌──────────────────────────────────────────────────────────────┐
│ PHASE 3: TREATMENT & INTERVENTION (1 สัปดาห์ - 6 เดือน)      │
└──────────────────────────────────────────────────────────────┘
       ↓
   [ผู้ใช้/ผู้เสพ]               [ผู้ติด]                [SMI-V]
       ↓                             ↓                       ↓
┌─────────────┐            ┌─────────────┐         ┌─────────────┐
│Brief        │            │Intensive    │         │IPD + Crisis │
│Intervention │            │Treatment    │         │Stabilization│
│- BA/BI      │            │- Medication │         │- Detox      │
│- CBT 4-8 ครั้ง│          │- Psychosocial│        │- Safety Plan│
│- ติดตาม     │            │  (MATRIX,CBT)│        │- Medication │
│  1-3 เดือน  │            │- Rehab 3-6 เดือน│    │  Optimization│
└─────────────┘            └─────────────┘         └─────────────┘
       ↓                             ↓                       ↓
   [ติดตาม]                    [ฟื้นฟู]              [Case Management]
       ↓                             ↓                       ↓
┌──────────────────────────────────────────────────────────────┐
│ PHASE 4: DISCHARGE PLANNING & CONTINUITY (ก่อนจำหน่าย 3-7 วัน)│
└──────────────────────────────────────────────────────────────┘
┌─────────────┐
│ แผน D/C     │ → ✓ ให้ความรู้ผู้ป่วย/ครอบครัว (Psychoeducation)
│ & Self-Mgt  │   ✓ Self-Management Plan (ยา/อาการเตือน/วิกฤติ)
└─────────────┘   ✓ Consent การติดตามเยี่ยม
       ↓              ✓ ประสานชุมชน (รพ.สต./อบต./ฝ่ายปกครอง)
┌─────────────┐      ✓ จ่ายยาเพียงพอ + นัดครั้งแรก ≤14 วัน
│ Referral    │
│ & Link      │ → เชื่อมต่อ: ศูนย์ฟื้นฟูสภาพทางสังคม/
└─────────────┘    กองทุนผู้ประกอบอาชีพ/แหล่งงาน

┌──────────────────────────────────────────────────────────────┐
│ PHASE 5: FOLLOW-UP & RELAPSE PREVENTION (ต่อเนื่อง 1-5 ปี)   │
└──────────────────────────────────────────────────────────────┘
┌─────────────┐
│ Case Mgt    │ → ผู้ป่วย SMI-V: ปีที่ 1 ติดตาม ≥4 ครั้ง/ปี
│ by Timeline │                   ปีที่ 2+ ติดตาม ≥2 ครั้ง/ปี
└─────────────┘   ผู้ป่วยทั่วไป: ตามแผน (OPD + Home Visit)
       ↓
┌─────────────┐
│ การติดตาม  │ → ✓ OPD นัดตามโปรแกรม (เดือนละ 1-2 ครั้ง)
│ เยี่ยมบ้าน  │   ✓ Home Visit (ร่วมกับ รพ.สต./อบต./ตำรวจ)
└─────────────┘   ✓ โทรศัพท์ติดตามผล (สัปดาห์ละ 1 ครั้งในเดือนแรก)
       ↓              ✓ ประเมินซ้ำ: AUDIT/V2/2Q+ ที่ 3/6/12 เดือน
┌─────────────┐      ✓ ประชุมทีม MDT Review ทุก 3 เดือน
│ Outcome     │
│ Monitoring  │ → วัดผล: Abstinence/Harm Reduction/Community
└─────────────┘         Integration/ไม่ก่อความรุนแรงซ้ำ
       ↓
   [ครบ 5 ปี + SMI-V Low Risk] → ยุติ V-Care → ดูแลปกติ
   [ก�ำเริบ/Relapse] → กลับเข้า Phase 3

Critical Time Points:

• 0-24 ชม.: Triage & Screening
• 24-72 ชม.: Comprehensive Assessment + MDT
• 7 วัน: IPD Discharge Planning เริ่มต้น
• 14 วัน: นัดครั้งแรกหลัง D/C
• 3 เดือน: ประเมินผลลัพธ์ระยะสั้น
• 6-12 เดือน: ประเมินผลลัพธ์ระยะยาว

---

5.3 Risk Points & Safety Controls (จุดเสี่ยงและมาตรการควบคุม)

หมายเหตุ:

• L = Likelihood (1-5), S = Severity (1-5)
• Risk Score ≥12 = High Risk (ต้องมีมาตรการเข้มงวด)
• ทบทวน Risk Matrix ทุก 6 เดือน

---

5.4 Data Plan & Audit Plan (แผนข้อมูลและการตรวจสอบ)

Data Collection Plan

Audit Plan

ระบบจัดเก็บข้อมูล:

• ระบบหลัก: HOSxP + 43 แฟ้ม
• ระบบสำรอง: Google Sheets (Encrypted) / ระบบ Case Management
• Backup: รายสัปดาห์
• Data Retention: ≥5 ปี (ตาม พ.ร.บ.เวชระเบียน)

---

5.5 CQI Roadmap (PDSA Cycles ภายใน)

ปีที่ 1: Foundation & Standardization

ปีที่ 2: Optimization & Innovation

ปีที่ 3: Excellence & Sustainability

เครื่องมือสนับสนุน CQI:

• Visual Management: A3 Board ที่หน่วยงาน
• Daily Huddle: 15 นาทีทุกเช้า
• Monthly PDSA Review: ประชุมทีม
• Annual CQI Day: วันแห่งคุณภาพประจำปี

---

5.6 Evidence List (ไฟล์/รายงาน/บันทึกประชุม/ตัวอย่างเวชระเบียนที่ควรเตรียม)

ตอนที่ I: การบริหารจัดการทั่วไป

Folder I-1: Leadership

• คำสั่งแต่งตั้งทีมนำสหวิชาชีพ (พร้อมวุฒิ/ประสบการณ์)
• วิสัยทัศน์/พันธกิจ/ค่านิยมของหน่วยงาน
• แผนยุทธศาสตร์ 3 ปี + แผนปฏิบัติการประจำปี
• บันทึกการประชุมทีมนำ (อย่างน้อยเดือนละ 1 ครั้ง × 12 เดือน)
• MOU กับภาคีเครือข่าย (รพ.สต./อบต./ตำรวจ/พม.)

Folder I-2: Planning

• SWOT Analysis
• แผนทรัพยากรบุคคล (JD, Training Plan)
• ข้อมูล Benchmark (ตาราง/กราฟเปรียบเทียง)

Folder I-3: Patient Focus

• แบบสำรวจความต้องการผู้ป่วย/ครอบครัว
• ผลสำรวจความพึงพอใจ (12 เดือน)
• ระบบรับเรื่องร้องเรียน + Log การแก้ไข
• เอกสารสิทธิผู้ป่วย (Leaflet/Poster)

Folder I-4: Data & KM

• Dashboard ตัวชี้วัด (Structure/Process/Outcome/Balancing)
• รายงานวิเคราะห์แนวโน้มรายไตรมาส (กราฟ Run Chart/Control Chart)
• CPG/แนวปฏิบัติ:
  • CPG mhGAP-IG
  • แนวปฏิบัติ V-Care (PDF)
  • SOP การคัดกรอง/รักษา/ติดตาม
• องค์ความรู้/Best Practice (เอกสาร/PowerPoint)
• บันทึก KM Sharing (รูปกิจกรรม/รายงาน)

Folder I-5: HR

• แผนพัฒนาบุคลากร
• ใบประกาศนียบัตรการฝึกอบรม
• ระบบประเมินผลงาน (แบบฟอร์ม KPI)
• รายงาน Staff Satisfaction Survey

Folder I-6.1: Process Management

• Clinical Pathway (แผนภาพ + Flow Chart แยกตามกลุ่มผู้ป่วย)
• SOP ครบทุกขั้นตอน:
  • SOP Triage & Screening
  • SOP Violence Management
  • SOP MDT Conference
  • SOP Discharge Planning
  • SOP Case Management
  • SOP Home Visit
• นโยบายการส่งต่อ/รับกลับ
• แผนบริหาร Supply Chain (ยา/เวชภัณฑ์)

Folder I-6.2: QA & RM

• นโยบายคุณภาพและความปลอดภัย
• แผนบริหารความเสี่ยง (Risk Matrix)
• รายงาน Incident/Near Miss (12 เดือน)
• รายงาน RCA เหตุการณ์ร้ายแรง (พร้อม Action Plan)
• โครงการ CQI/PDSA (A3 Report × 4-8 โครงการ)

---

ตอนที่ II: ระบบงานสนับสนุน

Folder II-1: Environment

• แผนผังสถานที่ (Floor Plan)
• ใบตรวจสอบอุปกรณ์/เครื่องมือแพทย์
• แผนรองรับภัย/ภาวะฉุกเฉิน
• รายงาน Safety Round

Folder II-2: Medical Record

• ตัวอย่างเวชระเบียนที่ดี (10 ราย ครอบคลุม 5 กลุ่มผู้ป่วย)
  • ผู้ป่วย SMI-V → แสดง Case Management
  • ผู้ติดเมทแอมเฟตามีน → แสดง Psychosis + Detox
  • ผู้ติดสุรา → แสดง CIWA-Ar + ภาวะขาด
  • Dual Diagnosis → แสดง MDT + โรคร่วม
  • ผู้ป่วย Brief Intervention → แสดง BA/BI
• รายงาน Medical Record Audit (12 เดือน)

---

ตอนที่ III: กระบวนการดูแลผู้ป่วย

Folder III-1: Access

• เส้นทางผู้ป่วย (Patient Journey Map)
• ระบบนัดหมาย (Screenshot/Log)
• เกณฑ์ Triage (SOP + แบบฟอร์ม OAS)
• ข้อมูลเวลารอคอย (Time Study Report)

Folder III-2: Assessment

• แบบประเมินทั้งหมด:
  • AUDIT (ไทย)
  • บคก.กสธ. V2
  • 2Q+ (ไทย)
  • OAS (ไทย)
  • CIWA-Ar (ไทย)
  • DSM-5 Checklist
• แนวทาง Lab Investigation
• ตัวอย่างการบันทึกผล Assessment ในเวชระเบียน

Folder III-3: Care Planning

• Template Care Plan (Word/PDF)
• ตัวอย่าง Care Plan จริง (5-10 ราย)
• บันทึกการประชุม MDT (12 ครั้ง)
• Consent Form (การรักษา/การติดตามเยี่ยม/การแชร์ข้อมูล)

Folder III-4: Treatment

• Medication Protocol:
  • โปรโตคอล Detox (สุรา/ยาเสพติด)
  • โปรโตคอล Antipsychotic/Antidepressant
  • โปรโตคอล Emergency (Agitation/Violence)
• โปรแกรมจิตสังคมบำบัด:
  • MATRIX Program
  • CBT Module
  • Motivational Interviewing
• Early Warning Score (EWS)
• ระบบ Monitoring Vital Signs

Folder III-5: Discharge & Follow-up

• Template Discharge Summary
• Self-Management Plan (แผนจัดการตนเอง)
• เอกสารให้ความรู้ผู้ป่วย (Leaflet/Booklet)
• ระบบ Referral (แบบฟอร์มส่งต่อ)
• Home Visit Record (ตัวอย่าง 20 ราย)
• แบบประเมินซ้ำที่ 3/6/12 เดือน

---

ตอนที่ IV: ผลลัพธ์

Folder IV: Outcomes

• รายงานตัวชี้วัดรายไตรมาส (12 ไตรมาส = 3 ปี)
  • กราฟแนวโน้ม (Trend Line)
  • ตารางเปรียบเทียง Benchmark
• รายงานสรุปประจำปี (Annual Report)
• ข้อมูล Satisfaction Survey
• Staff Engagement Survey
• รายงาน Incident/Adverse Event พร้อม Action Taken
• ข้อมูลการบรรลุเป้าหมายตามแผน

---

เอกสารเพิ่มเติม (Supporting Documents)

Folder: Research & Innovation

• งานวิจัยจากงานประจำ (ถ้ามี)
• บทความตีพิมพ์/โปสเตอร์นำเสนอ
• นวัตกรรม/Best Practice (A3/Poster)

Folder: External Recognition

• รางวัล/เกียรติบัตร (ถ้ามี)
• Site Visit Report (ถ้าเคยเป็น Mentor Site)

Folder: Legal & Compliance

• พ.ร.บ.สุขภาพจิต พ.ศ. 2551 และที่แก้ไขเพิ่มเติม (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2562
• ประมวลกฎหมายยาเสพติด พ.ศ. 2564
• พ.ร.บ.คุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. 2562 (PDPA)
• นโยบายการรักษาความลับ

---

การจัดระบบแฟ้มแนะนำ

📁 PDSC_Psychiatric_Addiction_[ชื่อโรงพยาบาล]
├── 📁 00_Executive_Summary
│   ├── PDSC_Profile_1_Page.pdf
│   └── Presentation_Slide.pptx
├── 📁 01_Part_I_Governance
│   ├── I-1_Leadership
│   ├── I-2_Planning
│   ├── I-3_Patient_Focus
│   ├── I-4_Data_KM
│   ├── I-5_HR
│   ├── I-6.1_Process_Management
│   └── I-6.2_QA_RM
├── 📁 02_Part_II_Support_System
│   ├── II-1_Environment
│   └── II-2_Medical_Record
├── 📁 03_Part_III_Care_Process
│   ├── III-1_Access
│   ├── III-2_Assessment
│   ├── III-3_Care_Planning
│   ├── III-4_Treatment
│   └── III-5_Discharge_Followup
├── 📁 04_Part_IV_Outcomes
│   ├── Dashboard_Q1-Q12.xlsx
│   ├── Annual_Report_Year1-3.pdf
│   └── Benchmark_Comparison.xlsx
├── 📁 05_Research_Innovation
├── 📁 06_Legal_Compliance
└── 📁 07_Appendix
    ├── Clinical_Pathway_Poster.pdf
    ├── Tool_AUDIT_V2_2Q_OAS.pdf
    └── CPG_References.zip

Tips:

• ใช้ระบบ Version Control (เช่น Google Drive/SharePoint)
• ตั้งชื่อไฟล์แบบ: [วันที่]_[ชื่อเอกสาร]_[เวอร์ชัน].pdf
• แปลงเป็น PDF Search able (OCR) เพื่อค้นหาง่าย
• Backup ทุกเดือน

---

6. Checklist "ต้องทำ/ต้องมี" แยกระดับ

ระดับเคส (Case Level) → สิ่งที่ต้องมีในเวชระเบียนผู้ป่วยทุกราย

เฟสที่ 1: รับเข้า-ประเมิน (0-72 ชม.)

• บันทึก Triage + OAS Score (ภายใน 1 ชม.)
• การคัดกรองด้วยเครื่องมือมาตรฐาน (AUDIT/V2/2Q+) ภายใน 24 ชม.
• ประวัติการเจ็บป่วย/ใช้สาร (Bio-Psycho-Social) ครบถ้วน
• ผลการตรวจทางกาย + Lab (CBC, LFT, Electrolyte, Urine Drug)
• การประเมินความเสี่ยงฆ่าตัวตาย/ทำร้ายผู้อื่น
• บันทึกการประชุม MDT (ภายใน 7 วัน)
• Diagnosis ตาม ICD-10/DSM-5 + จำแนก SMI-V (ถ้าเข้าเกณฑ์)

เฟสที่ 2: รักษา

• Care Plan รายบุคคล (Individualized) พร้อมลายมือชื่อผู้ป่วย/ครอบครัว
• Medication Record ครบถ้วน (ชื่อยา/ขนาด/เวลา/ผลข้างเคียง)
• บันทึกการให้จิตสังคมบำบัด (CBT/MI/MATRIX) อย่างน้อยสัปดาห์ละ 1 ครั้ง
• การเฝ้าระวัง CIWA-Ar (ถ้ามีภาวะขาดสุรา) ทุก 4-6 ชม.
• Progress Note ทุกครั้งที่พบ (SOAP Format)

เฟสที่ 3: จำหน่าย-ติดตาม

• Discharge Summary พร้อมแผน Self-Management
• เอกสารให้ความรู้ที่เหมาะสม (ภาษาเข้าใจง่าย)
• นัดครั้งแรก ≤14 วัน + ยาเพียงพอ
• Consent การติดตามเยี่ยม
• บันทึกการ Follow-up (OPD/Home Visit/โทรศัพท์) ตามแผน
• การประเมินซ้ำที่ 3/6/12 เดือน (AUDIT/V2/2Q+)

---

ระดับแผนก (Unit/Department Level) → สิ่งที่หน่วยงานต้องมี

โครงสร้างและทรัพยากร

• ทีมสหวิชาชีพครบ (แพทย์จิตเวช/พยาบาล/นักจิตวิทยา/นักสังคมสงเคราะห์)
• พื้นที่ปลอดภัย (ห้องตรวจ/ห้องพัก ไม่มีของมีคม/หน้าต่างปลอดภัย)
• เครื่องมือประเมินครบ (AUDIT, V2, 2Q+, OAS, CIWA-Ar)
• ยาฉุกเฉิน (Benzodiazepine/Antipsychotic/Naloxone) พร้อมใช้
• ระบบนัดหมาย/ระบบเตือน (SMS/Line/โทรศัพท์)
• ห้องประชุม MDT

ระบบงาน

• Clinical Pathway ทุกกลุ่มผู้ป่วย (Poster ติดที่หน่วยงาน)
• SOP ครบทุกขั้นตอน (Triage/Violence Mgt/Discharge/Home Visit)
• ระบบ Case Management (43 แฟ้ม/ระบบ IT)
• ระบบรายงาน Incident + RCA
• ระบบ Referral/Counter-Referral
• A3 Board สำหรับ CQI (ติดที่จุดเห็นเด่น)

การพัฒนาบุคลากร

• แผนพัฒนาบุคลากรประจำปี
• บุคลากรผ่านการอบรม ≥80%
• Debriefing หลังเคสหนัก (Within 24 hrs)
• ประชุมทีม/Journal Club อย่างน้อยเดือนละ 1 ครั้ง

การวัดผล

• Dashboard ตัวชี้วัด (แสดงที่ห้องทำงาน)
• Medical Record Audit รายเดือน
• รายงานตัวชี้วัดรายไตรมาส
• ประชุม PDSA Review รายเดือน

---

ระดับโรงพยาบาล (Hospital Level) → สิ่งที่ผู้บริหารต้องสนับสนุน

Governance

• คำสั่งแต่งตั้งทีมนำสหวิชาชีพ (อำนาจชัดเจน)
• บรรจุในแผนยุทธศาสตร์โรงพยาบาล
• งบประมาณเพียงพอ (บุคลากร/อุปกรณ์/ฝึกอบรม/งานวิจัย)
• นโยบายคุณภาพและความปลอดภัย

ระบบสนับสนุน

• ระบบ IT (HOSxP/43 แฟ้ม/Dashboard)
• ระบบ Lab ทันเวลา (Electrolyte/LFT ≤4 ชม.)
• เภสัชกรรมคลินิก (Drug Interaction Check)
• งานเวชระเบียน (Audit + Feedback)
• ประชาสัมพันธ์/ลดความ Stigma (Campaign ในโรงพยาบาล)

ภาคีเครือข่าย

• MOU กับ รพ.สต./PCU (การติดตามในชุมชน)
• MOU กับอบต./ฝ่ายปกครอง (Case Management SMI-V)
• MOU กับตำรวจ (การนำส่งตาม ม.114/ม.22)
• MOU กับพม. (ศูนย์ฟื้นฟูสภาพทางสังคม)
• เครือข่ายส่งต่อ (รพ.จิตเวช/สถาบันธัญญารักษ์)

การพัฒนาสู่ Advanced HA

• โครงการวิจัยจากงานประจำ (อย่างน้อย 1 เรื่อง/ปี)
• Best Practice ได้รับการเผยแพร่ (ประชุมวิชาการ/ตีพิมพ์)
• เป็น Mentor Site ให้โรงพยาบาลอื่น
• ขอรับรางวัล HA Award หรือรางวัลระดับชาติ

---

ระดับเขต/นโยบาย (Regional/Policy Level) → สิ่งที่ต้องประสานระดับสูง

ระดับเขตสุขภาพ

• Service Plan สาขาสุขภาพจิตและจิตเวช (เขตสุขภาพที่ ...)
• ระบบส่งต่อเขต (Referral Network)
• ฐานข้อมูล SMI-V ระดับเขต (HDC/43 แฟ้ม)
• การประชุม MOU เขตสุขภาพ (Service Plan Meeting)
• แผน HRD เขต (การฝึกอบรมบุคลากร)

ระดับจังหวัด

• คณะอนุกรรมการประสานงานเพื่อการบังคับใช้กฎหมายว่าด้วยสุขภาพจิตระดับจังหวัด
• คณะทำงานบูรณาการคัดกรองบำบัดรักษาฯ ตามประมวลกฎหมายยาเสพติด พ.ศ. 2564
• ระบบ V-Care ระดับจังหวัด (Data Manager/Case Manager)
• แผนจัดการภัยพิบัติทางจิตสังคม

ระดับนโยบาย

• สอดคล้องกับตัวชี้วัดกระทรวงสาธารณสุข ปี 2568 (ตัวชี้วัดที่ 16)
• สอดคล้องกับแผนแม่บทสุขภาพจิต 20 ปี (พ.ศ. 2561-2580)
• สอดคล้องกับ SDG 3.5 (Substance Abuse Prevention & Treatment)
• การรายงาน Dashboard ระดับชาติ (กรมสุขภาพจิต)

---

สรุปท้ายสุด: Checklist "ต้องทำ/ต้องมี" แบบย่อ

✅ เคส (Case)

1. ✓ คัดกรองทุกรายภายใน 24 ชม. (AUDIT/V2/2Q+/OAS)
2. ✓ MDT ภายใน 7 วัน
3. ✓ Care Plan รายบุคคล
4. ✓ Discharge Plan + Self-Management
5. ✓ Follow-up ตามกำหนด (3/6/12 เดือน)

✅ แผนก (Unit)

1. ✓ ทีมสหวิชาชีพครบ + ฝึกอบรม ≥80%
2. ✓ Clinical Pathway + SOP ครบ
3. ✓ ระบบ Case Management (43 แฟ้ม)
4. ✓ Dashboard ตัวชี้วัด
5. ✓ CQI อย่างน้อย 4 โครงการ/ปี

✅ โรงพยาบาล (Hospital)

1. ✓ คำสั่งแต่งตั้ง + งบประมาณ

Footnotes

1. https://www.ha.or.th/TH/Contents/มาตรฐานเฉพาะระบบ-เฉพาะโรค ↩ ↩²

2. https://www.ha.or.th/TH/Contents/ประเภทการรับรอง ↩ ↩² ↩³

3. https://km.pmk.ac.th/images/2021/Disease specific certification.pdf ↩ ↩² ↩³

4. https://w2.med.cmu.ac.th/ha/wp-content/uploads/2025/01/1.-PDSC_CMU-12012025_compressed-1.pdf?x28783 ↩

5. https://www.uckkpho.com/wp-content/uploads/2024/11/7.-กรมสุขภาพจิตPPT-ชี้แจงตัวชี้วัดกระทรวง-ปี-68-กรมสุขภาพจิต-F.pdf ↩